Perezida wa Komisiyo y'Amatora muri Uganda, Simon Byabakama, bivugwa ko yari ahangayikishijwe n'ikibazo mbere y'amatora yo ku wa 15 Mutarama.
Uganda iri mu matora uyu munsi tariki ya 15 Mutarama, kugira ngo itore perezida ukurikira. Ariko, umuyobozi wa komisiyo y’amatora, Umucamanza Simon Mugenyi Byabakama, avuga ko yatewe ubwoba bugamije kumuhatira kudatangaza ko bamwe mu bakandida ba perezida ari abatsinze.
Byabakama yavuze asubiza videwo yakwirakwijwe cyane yerekana umufasha wa perezida avuga ko umukandida utavuga rumwe n’ubutegetsi Robert Kyagulanyi, uzwi cyane ku izina rya Bobi Wine, atazigera atangazwa ko ari perezida, kabone n’iyo yatsinda.
Ese Museveni azava ku butegetsi binyuze mu gutora?
Videwo, yasangijwe n’itangazamakuru ryo muri Uganda, igaragaza Yiga Kisakyamukama, umufasha wihariye wa Perezida Yoweri Museveni mu gutanga serivisi no gukurikirana.
Agira ati: “Ntugategereze, ntuzatekereze, ko Simon Byabakama azatangaza Bobi Wine. Perezida Museveni, uri ku ntebe, azakomeza ku ntebe. Ntugatekereze ko Museveni azava ku butegetsi binyuze mu gutora. Oya, oya, oya. Ntugapfushe ubusa umwanya wacu.”
Ariko Byabakama yanze ko ibyo bitero bituruka ku bo yise “Abantu batagira icyo bakora.”
Byabakama yagize ati : “Hari abantu bavuga bati niba utavuze ko ari perezida, uzabona. Ndababwira ko ntari mu bikorwa byo gutanga amajwi. Murabona ku myifatire yanjye ko ubwoba ari ijambo ritari mu magambo yanjye”.
Yongeyeho ko amatora azagengwa gusa n’amategeko n’ubushake bw’abatora, kandi ko ibitekerezo cyangwa igitutu ku giti cyabo atari byo bizagena umusaruro w’amatora.
Yagize ati: “Itegeko rivuga ko umukandida uhabwa amajwi arenga 50% hamwe n’umwe mu majwi yose yemewe ni perezida wa Uganda. Abatora ni bo bagena umubare w’amajwi umukandida abona. Icyo abatora bavuze ni cyo nzatangariza igihugu”.
Yemeza ko ibyavuye mu matora bizatangazwa mu masaha 48 nyuma y’uko amatora arangiye, nk’uko amategeko ya Uganda abiteganya.
Ni bande bakandida b’ingenzi mu matora ya Uganda?
Museveni w’imyaka 81, umaze imyaka hafi mirongo ine ayobora Uganda, arimo gusaba manda ya karindwi.
Bobi Wine, wahoze ari icyamamare cya pop mu muziki cy’imyaka 43, akaba n’umunyapolitiki, ni we uhanganye ukomeye, agerageza gukuraho Museveni ku nshuro ya kabiri nyuma yo kuba uwa kabiri mu matora yo mu 2021. Abandi bakandida batandatu nabo bari mu matora, aho abagera kuri miliyoni 21.6 biyandikishije bari gutora.
Amakamyo ya polisi ari kuzenguruka imihanda ya Uganda ku munsi w’amatora yo ku ya 15 Mutarama 2026
Kwiyamamaza kwabaye urujijo, ibikorwa by’abatavuga rumwe n’ubutegetsi byahungabanye kenshi. Abarwanashyaka bafunzwe, kandi imyigaragambyo yarahagaritswe na polisi.
Ese Uganda yafunze interineti mbere y’amatora?
Mu bindi bifitanye isano, Uganda yahagaritse by’agateganyo gukoresha interineti rusange na serivisi za telefoni zigendanwa mbere y’amatora rusange yo ku ya 15 Mutarama.
Iyi gahunda yo guhagarika imbuga nkoranyambaga, gukoresha imbuga za interineti, porogaramu zo kohereza ubutumwa, na telefoni zigendanwa, mu gihe bituma habaho uburenganzira bwo kugera ku buryo bucye kuri za leta n’imari.
Iyi gahunda igira ingaruka ku kwiyandikisha gushya kwa SIM Card, gukoresha amakuru hanze, n’urujya n’uruza rw’abantu kuri interineti rudakenewe kuri telefoni zigendanwa, fibre, satelite, n’izindi serivisi za interineti.
Abategetsi bavuze ko iyi ngamba igamije gukumira amakuru atari yo, gukumira uburiganya mu matora, no kugabanya ibyago byo kubura imvururu mu gihe cy’amatora.
@Rebero.rw
About The Author
