Abatuye mu Karere ka Rubavu bakora ibikorwa by’ubwubatsi bavuga ko bahangayikishijwe n’izamuka rikabije ry’igiciro cy’umucanga, bavuga ko mu gihe kitageze ku mwaka iki giciro cyikubye hafi gatatu, bikaba bituma ibiciro by’ubwubatsi birushaho kuzamuka.
Abaturage baganiriye kuri iki kibazo bavuga ko umucanga ari kimwe mu bikoresho by’ibanze bikenerwa mu bwubatsi, bityo ko izamuka ry’igiciro cyawo rigira ingaruka ku muntu wubatse inzu, abashoramari ndetse n’abakora ubucuruzi bw’ibikoresho by’ubwubatsi.
Bavuga ko mu gihe gishize kubona umucanga ku giciro cyoroheye umwubatsi byari bisanzwe, ariko ko muri iki gihe igiciro cyawo cyazamutse ku buryo bamwe mu bafite imishinga y’ubwubatsi bahatirwa kuyihagarika cyangwa kuyigabanya.

Umwe mu batuye Rubavu yagize ati: “Igiciro cy’umucanga cyazamutse cyane. Mu gihe kitageze ku mwaka, igiciro cyikubye hafi gatatu. Iyo uri kubaka inzu, usanga amafaranga menshi agenda mu bikoresho, kandi umucanga nawo ukaba wongeyeho ikiguzi kinini.”
Abaturage bavuga ko iki kibazo kije mu gihe ibiciro by’ibindi bikoresho by’ubwubatsi na byo bikomeje kuba hejuru, bigatuma kubaka inzu bisaba ubushobozi burenze ubwo umuntu yateganyaga mbere.
Ibiciro bya peteroli byagize uruhare
Ubuyobozi bw’Akarere ka Rubavu buvuga ko izamuka ry’igiciro cy’umucanga rifitanye isano n’impinduka zabaye ku biciro by’ibikomoka kuri peteroli.
Umucanga utwarwa n’imodoka uvuye ahacukurwa ukagezwa ahakorerwa ubwubatsi, bityo izamuka ry’ibiciro bya lisansi na mazutu rikagira uruhare mu kuzamura ikiguzi cyo kuwutwara.
Ubuyobozi bw’Akarere buvuga ko iri hinduka ry’ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli ryagize ingaruka ku biciro by’umucanga, cyane cyane kubera amafaranga yiyongera ku gutwara uyu musaruro.
Nubwo bimeze bityo, Akarere ka Rubavu kavuga ko katifuza ko izamuka ry’igiciro ryakomeza gutumbagira ku buryo rihungabanya ibikorwa by’ubwubatsi n’imibereho y’abaturage.
Akarere kagiye kugira icyo gakora
Ubuyobozi bw’Akarere ka Rubavu bwatangaje ko bugiye gukurikirana iki kibazo no kureba ingamba zafasha mu gutuma ibiciro by’umucanga bihagarara kuzamuka cyane.
Ibi bikubiyemo kureba imiterere y’isoko, abakora mu bucukuzi bw’umucanga, abawutwara ndetse n’abawucuruza, kugira ngo hamenyekane impamvu zituma igiciro gikomeza kuzamuka.
Akarere kandi gashobora gukorana n’abafatanyabikorwa ndetse n’abakora muri uru rwego mu gushaka ibisubizo byafasha kugabanya ikiguzi cy’umucanga, cyane cyane ikiguzi cyo kuwugeza ku bawukeneye.

Abaturage bavuga ko bategereje ko izi ngamba zashyirwa mu bikorwa vuba, kuko ikibazo cy’ibiciro biri hejuru gikomeje kugira ingaruka ku bafite imishinga y’ubwubatsi.
Umwe mu bubaka yagize ati: “Iyo umucanga uzamutse gutya, n’ibindi bikoresho birakurikiraho kuko iyo uri kubaka ubara byose. Turifuza ko Akarere kabikurikirana kugira ngo ibiciro bitongera kuzamuka uko bishakiye.”
Ubwubatsi bushobora guhura n’imbogamizi
Abakora ubwubatsi bavuga ko izamuka ry’umucanga rishobora kugira ingaruka ku mishinga itandukanye, cyane cyane iy’abantu ku giti cyabo bafite amafaranga make cyangwa abafite imishinga mito.
Iyo igiciro cy’ibikoresho by’ibanze cyazamutse, umwubatsi ashobora kongera ingengo y’imari, kugabanya ibikoresho akoresha cyangwa gutinza igihe cyo kurangiza umushinga.

Ku bashaka gutangira kubaka, ikibazo gishobora kurushaho kuba gikomeye kuko bashobora gusanga amafaranga bari barateganyije atagihagije.
Nubwo ubuyobozi buvuga ko izamuka ry’ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli ryagize uruhare mu izamuka ry’umucanga, abaturage basaba ko harebwa n’izindi mpamvu zishobora kuba zituma igiciro cyawo gikomeza kuzamuka.
Bifuza ko habaho igenzura rihoraho ry’isoko kugira ngo hatagira abakoresha iki gihe nk’uburyo bwo kongera ibiciro birenze urugero.
Abaturage bategereje igisubizo
Ikibazo cy’umucanga kiri mu byibutsa ko ibiciro byo kubaka biterwa n’ibintu byinshi, kuva ku bucukuzi bw’ibikoresho kugeza ku gutwara no kubigeza ku muguzi.
Mu gihe Akarere ka Rubavu kagaragaje ko kagiye kugira icyo gakora ku izamuka ry’iki giciro, abaturage baracyategereje kumenya ingamba zizafatwa n’igihe zizatangira gutanga umusaruro.

Kuri bamwe mu bafite imishinga y’ubwubatsi, igisubizo cyihutirwa ni ingenzi kuko gukomeza kuzamuka kw’umucanga bishobora gutuma imishinga yabo itinda kurangira cyangwa ikarenga ingengo y’imari bari barateganyije.
Iki kibazo kandi gikomeje gukurikiranwa n’abaturage bifuza ko umucanga, nk’ikikoresho cy’ibanze mu bwubatsi, uboneka ku giciro kidahenda cyane, kugira ngo ibikorwa by’ubwubatsi bikomeze gukorwa nta mbogamizi zikomeye zishingiye ku biciro.
@Rebero.rw
