Perezida Donald Trump yashyize umukono ku cyemezo nyobozi kigamije gushyiraho ibiciro by’ubuvuzi
Iki cyemezo gitegeka abagenzuzi guhatira abatanga ubuvuzi n’abishingizi gutangaza ku mugaragaro ibiciro byabo, igitekerezo kikaba ari ukorohereza abaguzi guhaha hirya no hino kugira ngo bagure neza iyo miti n’ubuvuzi.
Iki cyemezo kigaragaza uburyo bukaze bwo gushimangira kubahiriza amabwiriza Trump yashyizeho muri 2019, abayatanga bakaba bakurikiza igice cya kabiri gusa.
Trump amaze igihe kinini yunganira abishingizi kubwira abakiriya imbere ibiciro nyabyo kubizamini bisanzwe hamwe n’ibikorwa, yizera ko bizagabanya ibiciro.
Ibiciro by’ubuvuzi byari bisanzwe bitwikirwa mu ibanga, bigenwa binyuze mu biganiro byihariye hagati y’abaganga, ibitaro, amasosiyete akora imiti, n’abishingizi.
Ababigizemo uruhare barinze cyane iyi mibare, bavuga ko ibanga ari ngombwa mu nzira yo kumvikana.
Andrew Bremberg wahoze ari umufasha wa Trump akaba n’umuyobozi w’inama ishinzwe politiki y’imbere mu gihugu muri White House, yagize ati: ‘Iri tegeko nyobozi ryo gukorera mu mucyo ni amagambo akomeye yavuzwe na Perezida Trump. Gukorera mu mucyo ibiciro by’ubuzima bizafasha miliyoni z’Abanyamerika kandi bizabera urufatiro umurage w’ubuzima bwa Perezida Trump. ‘
Nyamara, amatsinda y’inganda z’ubwishingizi yavuze ko amabwiriza yagira ingaruka zinyuranye ku biciro kandi akazamura amafaranga menshi.

Amatsinda y’ibitaro yavuze ko ku butegetsi bwa nyuma bwa Trump avuga ko gutangaza ibiciro kuri buri kintu na serivisi batanga bibangamiye uburenganzira bwabo bwa mbere bwo kuvugurura.
Bavuze ko iyi politiki izabambura imbaraga zo kuganira ku kuzamura ibiciro n’abishingizi. Nubwo yahuye n’ibibazo mu bihe byashize, Trump yasunikishije iryo tegeko.
Icyemezo cya mbere cya manda ya Trump (EO) cyo kumenyekanisha ibiciro cyagize amahirwe make, aho ibitaro 14% gusa byubahirizaga byimazeyo amategeko yo gushyira kumugaragaro ibiciro byabo mu mwaka wa 2022.
Nk’uko byatangajwe na White House, iryo tegeko rishya ritegeka amashami y’imari n’umurimo, ndetse n’ubuzima na serivisi z’abantu ‘gushyira mu bikorwa byihuse no gushyira mu bikorwa ibiciro by’ubuvuzi by’ubuvuzi bwa Trump, byagenze buhoro buhoro n’ubuyobozi bwabanje.’
Ibi bikubiyemo gukora kugirango ibitaro n’abishingizi bagaragaze ibiciro nyabyo, ntabwo ari ibigereranyo gusa, no gufata ingamba kugirango ibiciro bigereranywa n’ibitaro bitandukanye n’amasosiyete y’ubwishingizi.
Iri teka kandi ritegeka amashami kuvugurura politiki yubahirizwa kugirango barebe ko ibigo byubahiriza ibisabwa.
Icyemezo cya Trump cyo muri 2019 cyashyizeho ihazabu y’amadolari 300 ku munsi atashishikarizaga amafaranga ibitaro gukurikiza amategeko ya EO.
Ihazabu yongerewe n’ubuyobozi bwa Biden kubitaro bifite ibitanda birenga 30 bigera ku $ 10 ku buriri hafi $ 5.500 ku munsi.
Cynthia Fisher, washinze akaba n’umuyobozi wa PatientRightsAdvocate.org, mu ijambo rye yagize ati: ‘Ibiciro nyabyo bizahindura iteka gahunda y’ubuvuzi muri Amerika. Gukorera mu mucyo kurekura amarushanwa kandi bigahindura imbaraga kubaguzi nyabo b’ubuvuzi – abarwayi, abakoresha, n’abasoreshwa – bibemerera kugabanya ibiciro byabo no kurindwa amafaranga arenze.

‘Kuki umuntu yakwishyura 3000 $ kuri MRI mugihe yashoboraga kubona ubuziranenge bumwe $ 300? Muri ubwo buryo nyene, nta murwayi yokwemera kuriha amadolari 12,000 ya colonoskopi mu gihe igiciro c’isoko ciza kiri hafi $ 1.000. ‘
EO(executive order) nshya ya Trump ije mu gihe kitarenze icyumweru nyuma yo gushyira umukono ku rindi teka rigamije kwagura no kugabanya ibiciro by’ifumbire mvaruganda.
Muri icyo gihe kandi, yasohoye inyandiko ya perezida isaba guverinoma ‘ibisabwa gukorera mu mucyo’, avuga ko bishobora kugabanya amafaranga asesagura.
Mu rwego rwo gutegereza ibibazo bijyanye n’ingamba z’ubuyobozi bwe bwo kugabanya amafaranga akoreshwa na leta, perezida yavuze ko yanditse ingero za gahunda za leta ku isi yose hanyuma akazishyira ku rutonde.
Yavuze ko atekereza ko ‘abagore n’imiryango, abagabo, bashimira cyane’ itegeko rye kuri IVF, ritanga igisubizo gishoboka mu gihe umugore afite ikibazo cyo gutwita.
Barbara Collura, perezida akaba n’umuyobozi mukuru wa Resolve: Ishyirahamwe ry’igihugu ridafite ubugumba, yavuze ko ibyo White House yashyize hanze bisa naho bitanga icyizere.
Ati: ‘Inzitizi zikomeye ku bantu kubaka imiryango yabo ni amafaranga aturuka mu mufuka, kutagira ubwishingizi kuri ubu buvuzi’.

Niba amategeko mashya y’ubuvuzi ya Trump adashobora gusuzumwa n’amategeko, ntibisobanutse neza urwego abarwayi nimiryango yabo bazahinduka imbaraga zivugurura isoko.
Ubusanzwe abarwayi bakurikiza ibyifuzo by’abaganga babo. Abantu batora abaganga kubwizina, kumunwa cyangwa kurutonde rw’abaganga bagirana amasezerano n’abishingizi babo.
Ikibazo cyo gukorera mu mucyo ibiciro by’ubuzima byatangiye gukurura abantu benshi ku butegetsi bwa Obama, kubera ko icyo gihe umunyamabanga wa HHS, Kathleen Sebelius, yagenzuraga itangazwa ry’ibiciro by’urutonde byishyurwa n’ibitaro.
Gahunda y’ubuyobozi bwa Trump iracengera cyane kugirango igerageze kubona ibiciro byishyurwa n’abishingizi.
Abahanga benshi mu bya politiki bemeza ko ibiciro biri hejuru ari byo bitera ibibazo by’igihe kirekire by’igihugu mu bijyanye n’ubuvuzi, bingana na 18% by’ubukungu bwose, buremereye cyane imiryango, abasoreshwa ndetse n’ubucuruzi.
@Rebero.rw
