Umuyobozi Mukuru w’Urugaga rw’Abikorera bakora mu rwego rw’ingufu, Energy Private Developers Association, Serge Wilson Muhizi, yavuze ko inama ya Rwanda Energy for Sustainable Growth (RE4SG) 2026 itagomba gufatwa nk’inama isanzwe, ahubwo ko igomba kuba urubuga rwo guhuza abashoramari, abatanga ikoranabuhanga n’abakora mu bijyanye n’ingufu, hagamijwe kubyaza umusaruro amahirwe ari muri uru rwego.
Muhizi yavuze ko iyi nama izibanda ku gufasha imishinga y’ingufu kubona abafatanyabikorwa n’inkunga z’amafaranga, ndetse no gushyiraho imikoranire yafasha ibihugu bya Afurika kwihutisha ikoreshwa ry’ingufu zisubira.

Ati: “RE4SG 2026 ntabwo ari inama gusa; ni isoko rihuza icyifuzo cyo guteza imbere ingufu n’amahirwe y’imishinga ishobora kubona abashoramari, ubufatanye bufatika n’umusaruro ugaragara.”
Yasobanuye ko, nyuma y’ibikorwa byabaye mu nama zabanje ndetse n’indi mikoranire, RE4SG 2026 izahuza abakinnyi bo mu Rwanda no mu mahanga kugira ngo bashake ibisubizo ku mbogamizi zikomeje gutinza iterambere ry’amasoko y’ingufu.
Mu mbogamizi yagaragaje harimo izijyanye n’inganda, kubona ikoranabuhanga, imiyoboro y’ibicuruzwa n’ibikoresho, ndetse no kubona imari ihagije yo gushyigikira imishinga y’ingufu ifite icyizere cyo gutanga umusaruro.
Muhizi yavuze kandi ko hakenewe kongerwa imikoranire hagati y’ibihugu byo mu karere, ku buryo ibigo by’ubucuruzi bishobora gukoresha amahirwe ari hanze y’imbibi zabyo, birimo amasoko, ubushobozi n’ikoranabuhanga biboneka mu bindi bihugu.
Guhuza ingufu n’ibikenewe mu nzego zitandukanye
Umuyobozi wa Energy Private Developers Association yavuze ko hakenewe guhindura uburyo ingufu zitegurwa, hagashyirwa imbere ibyo inzego zitandukanye z’ubukungu zikenera.
Yavuze ko ari ngombwa kumenya neza ibikenewe n’inzego zirimo ubuzima, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, uburezi n’ubuhinzi, kugira ngo hashakirwe ibisubizo by’ingufu bishobora gukoreshwa mu buryo burambye kandi bikagera ku bantu benshi.
Ati: “Turashaka gufata ingufu dushingiye ku byo isoko rikeneye, tumenye ibyo inzego z’ubuzima, ubucukuzi, uburezi n’ubuhinzi zikeneye, hanyuma ibyo bikenewe tubihuze n’ibisubizo bifatika kandi bishobora kwagurwa.”
Rwanda ishaka guteza imbere uruganda rw’ingufu z’imirasire y’izuba
Muhizi yavuze ko mu gihe u Rwanda rukomeje gutegura igisekuru gishya cya politiki y’ingufu zikomoka ku mirasire y’izuba, hakenewe kubaka urusobe rw’ubucuruzi rushobora gufasha abakora ibikoresho, abashoramari n’ibigo by’imbere mu gihugu gukorana.

Yagaragaje ko ubufatanye mu ishoramari hagati y’ibigo bitandukanye, cyane cyane imishinga ihuza abafatanyabikorwa bo mu gihugu n’abo hanze, bushobora gufasha Afurika kubaka ubushobozi bwo gukora ibikoresho n’ibisubizo by’ingufu ku mugabane.
Ati: “Tugomba gushyiraho urusobe rushishikariza abakora ibikoresho, abashoramari n’ibigo by’imbere mu gihugu gukora imishinga ihuriweho no kubaka imiyoboro y’agaciro hano muri Afurika.”
RE4SG imaze guhuza abarenga 5,000
RE4SG imaze kuba imwe mu nama zikomeye muri Afurika zihuza abafite aho bahuriye n’ingufu zisubira. Mu byiciro bitanu byabanje, iyi nama yakiriye abarenga 5,000, barimo abafata ibyemezo muri guverinoma, abashoramari, ibigo bitanga amashanyarazi, abikorera, abashakashatsi, abafatanyabikorwa mu iterambere, abahanga mu ikoranabuhanga ndetse n’imiryango itari iya Leta.
Muhizi yavuze ko ubu bunararibonye ari bwo bwubakirwaho mu gutegura RE4SG 2026, hagamijwe ko abitabiriye batazagarukira gusa ku gutega amatwi ibiganiro, ahubwo ko bazagira uruhare mu guhuza imishinga n’abashoramari, kugirana amasezerano, gushaka abafatanyabikorwa no gushora imari.

Yahamagariye abashoramari, abashinzwe politiki, abatanga ikoranabuhanga, ibigo by’ubucuruzi n’abafatanyabikorwa mu iterambere kwitabira iyi nama, kugira ngo haboneke imikoranire mishya yafasha Afurika kwihutisha inzira iganisha ku ikoreshwa ry’ingufu zirambye.
RE4SG 2026 izaba ifite insanganyamatsiko igira iti:“Kwihutisha ihinduka ry’ingufu muri Afurika: Udushya, ubwisanzure ku bose n’ibisubizo birambye bishobora kwagurwa.”
Muhizi asanga iyi nama ikwiye kuba intambwe ikomeye yo kuva ku biganiro bijyanye n’intego z’ingufu, hakajya imbere ibikorwa bifatika bishobora gukurura ishoramari, guteza imbere ikoranabuhanga no gufasha Afurika kugera ku bukungu bushingiye ku ngufu zisubira kandi zirambye.
@Rebero.rw
