Abashyitsi bareba ku rubura rureremba ubusa rwuzuye muri Ilulissat Icefjord mugihe cy'ubushyuhe budasanzwe
Imihindagurikire y’ikirere yatewe n’abantu yazamuye ubushyuhe bwa Island na Greenland kuri dogere nyinshi mu gihe cyo gushyiraho amateka y’ubushyuhe bwo muri Gicurasi, bituma abantu bahangayikishwa n’ingaruka zikomeye zishonga ry’urubura rwa Arctique rufite ku kirere ku isi, nk’uko abahanga mu bya siyansi babitangaje mu isesengura ryashyizwe ahagaragara ku wa gatatu.
Urupapuro rwa ice rwa Greenland rwashonze inshuro nyinshi kurenza uko byari bisanzwe mugihe cy’ubushyuhe, nkuko isesengura ryakozwe na World Weather Attribution ribitangaza.
Ibice bya Islande byabonye ubushyuhe burenga 10 ° C (18 ° F) hejuru yikigereranyo, kandi igihugu cyashyizeho amateka y’ubushyuhe bukabije muri Gicurasi ubwo ikibuga cy’indege cya Egilsstadir cyageraga kuri 26,6 ° C (79.8 F) ku ya 15 Gicurasi.
Ibyavuye mu bushakashatsi bibaye mu gihe abayobozi ku isi bibanze cyane kuri Greenland, agace kigenga igice cya Danemark, nyuma y’amagambo ya Perezida w’Amerika Donald Trump avuga ko yifuza kwigarurira ikirwa gikungahaye ku mabuye y’agaciro.
Gutwika ibicanwa biva mu mashanyarazi no gutwara abantu birekura umwanda nka dioxyde de carbone itera umubumbe gushyuha vuba bidasanzwe. Arctique ni hamwe mu hantu hashyuha cyane ku isi.

Isesengura ryavuze ko no mu bihe by’iki gihe, kuba umuyaga ukabije w’ubushyuhe mu karere usanga ari gake, aho amahirwe yo kuba 1% ashobora kubaho mu mwaka.
Ariko hatabayeho imihindagurikire y’ikirere iterwa n’abantu, ibibazo nk’ibi ntibishoboka rwose, nk’uko byatangajwe na Friederike Otto, umwarimu wungirije wa siyansi y’ikirere muri Imperial College London, umwe mu banditsi ba raporo.
Ubushyuhe bukabije bwikubye inshuro 40 ugereranije n’ikirere cyabanjirije inganda. Otto yavuze ko iki gihe cy’ikirere gikabije kigira ingaruka ku isi.
Iyo urubura rwa Greenland rushonga, rurekura amazi menshi mu nyanja yumunyu. Abahanga bavuga ko ibyo bishobora kugabanya umuvuduko wa Atlantike Meridional Overturning, umugezi w’inyanja uzenguruka amazi ava mu kigobe cya Mexico akambuka inyanja ya Atalantika akagera mu Burayi hanyuma Arctique.
Gutinda gutya gushobora guhungabanya ikirere.
Urubura rwa Greenland hamwe n’ubundi rubura rutwikiriye Arctique rushobora guhindura aho n’igihe umuyaga uhuha, ingano y’umuyaga ufite nimba imvura igwa nk’imvura cyangwa urubura.

Ikibarafu kireremba mu kigobe cya Disko inyuma y’amazu mu gihe cy’ubushyuhe budasanzwe muri Ilulissat, muri Greenland
Ibyinshi mu gushonga k’urubura rwa Greenland bibaho muri Kamena, Nyakanga na Kanama. Gicurasi ubushyuhe bwo muri Gicurasi bivuze ko muri uyu mwaka hazaba igihe kirekire cyo gushonga.
Gushonga ibibarafu hamwe n’ibarafu nabyo bigira uruhare mu kuzamuka kwinyanja ibangamiye inkombe z’umwuzure ku isi yose kandi ikuzuza ibihugu by’ibirwa biri hasi mu nyanja ya pasifika.
@Rebero.rw
