Ababyeyi basabwe kutavutsa abana babo amahirwe yo kugana ingo mbonezamikurire
Umuyobozi w’akarere ka Rusizi wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage,Mukakalisa Francine arasaba ababyeyi kutavutsa abana amahirwe yo kugana ingo mbonezamikurire kuko baziboneramo byinshi birimo cyane cyane ikinyabupfura no gukangura ubwonko bwabo,zikababera impamba nziza y’ejo hazaza.
Yabibasabye mu gikorwa cyo guha ababyeyi 1200 bo mu mirenge ya Nkombo na Butare impamyabumenyi, bize amasomo 24 y’uburere buboneye mu gihe cy’amezi 3,hagamijwe ku kwita ku mwana kuva agisamwa,amasomo bahawe n’umuryango nyafurika w’ivugabutumwa ( AEE) mu mushinga wayo wa ‘Natwe project’ ku nkunga ya Help a child.
Musafiri François Xavier,umuyobozi wa AEE,ishami rya Rusizi,avuga ko aya masomo ahabwa umugore n’umugabo bubakanye, bakayafatira hamwe. Iyo bayasoje ,uretse impamuabumenyi, buri muryango unahabwa inkoko 4 zizavaho amagi afasha mu mikurire myiza y’abana bawo bato cyangwa mu ndyo iboneye y’umubyeyi utwite,ngo azabyare umwana wujuje ibisabwa by’imibereho myiza.

Umuyobozi wa AEE ishami rya Rusizi, Musafiri François Xavier arizeza ko kugera muri Gashyantare,2026 muri uyu mushinga Natwe’ bazaba bamaze kwigisha abagabo n’abagore babo,bose hamwe 3600
Ati’’ Intego ni ugukangurira ababyeyi kujyana abana mu ngo mbonezamikurire,bakazihererwamo serivisi 6 zirimo isuku n’isukura,indyo yuzuye,ubuzima,uburere buboneye,umutekano no gukangura ubwonko bw’umwana.’’
Musafiri François Xavier avuga ko mbere y’itangira ry’uyu mushinga muri Werurwe,2024, kugana ingo mbonezamikurire ku bana benshi bato b’iyi mirenge ya Nkombo na Butare byari nk’inzozi, bamwe mu bana bandagaye,umutekano wabo utizewe,cyane cyane ko ababyeyi babasigaga bonyine bakajya gushakisha imibereho.
Ati’’ Mu buvugizi twagaragaje ko imirenge ya Nkombo na Butare ikeneye ingo mbonezamikurire n’ababyeyi bagahabwa amasomo abaha ubumenyi bwo kwita ku bana neza. Aho tuzubakiye,kuko twubatse 12 mu mirenge yombi,6 kuri buri murenge,umubare w’abana bazigana wariyongereye cyane,byerekana uburyo zaje zikenewe.’’
Ababyeyi bagaragaje impinduka aya masomo yabazaniye mu kwita ku bana babo bakiri mu nda,banavuka bagakomeza kwitabwaho, kugira ngo bazavemo koko abazagirira igihugu akamaro.
Ndagijimana Gratien w’imyaka 52, wo mu mudugudu wa Kaboneke,akagari ka Ishywa,umurenge wa Nkombo, avuga ko nubwo afitanye abana 9 n’umugore we Mukayisenga Julienne w’imyaka 51, aya masomo yaberetse ko hari byinshi batabakoreye bagombaga kubakorera iyo bayiga kare, akanavuga ko atari bo bonyine, biri ku babyeyi benshi.

Ndagijimana Gratien n’umugore we Mukayisenga Julienne bemeza ko bungukiye byinshi muri aya masomo hari n’ababyeyi benshi bayakeneye
Ati’’ Nk’ubu rwose kuvuga ngo umugabo hari uruhare yagira mu kwita ku mwana umugore we atwite nabimenyeye muri aya mezi 3 y’aya masomo. Abagabo benshi nta n’ubwo ibyo guherekeza abagore ku gipimo cyangwa kubabaza uko byagenze babyitagaho. Twumvaga ko niba wagiye gushakisha icyo barya ibyo bihagije na ho ibyo kuririmbira umwana uri mu nda n’uwabyumva yaguseka.’’
Ashimira perezida Kagame wahinduye aya mateka yose, atuma n’aba bafatanyabikorwa babegera bakabigisha kwita ku bana, ko ibyo abakuru batabonye kubera imiyoborere yari iriho icyo gihe itarahaga agaciro umwana, abo babyara ubu n’abuzukuru babo bazabibona.

Bamwe mu babyeyi bo ku Ishywa mu murenge wa Nkombo nyuma yo guhabwa impamyabumenyi n’inkoko zizafasha mu mikurire myiza y’abana babo
Ati’’ Ntitwagize amahirwe yo kubona hafi ingo mbonezamikurire ngo tuzigane,abenshi ntibanize n’abanza, ariko ubu abana bacu baratangira kwiga bafite imyaka 3 mu ngo mbonezamikurire, ababyeyi tukamara igihe twigishwa uburere buboneye, ukabona ko impinduka zihari,zinatanga icyizere cy’ababyeyi beza b’ejo hazaza.’’
Mukayisenga Julienne, na we yishimira impinduka aya masomo azana mu baturage.
Ati’’ N’ababyeyi b’abagore nubwo tubana n’abana igihe kirekire,hari byinshi bwigiye muri aya masomo tutari tuzi. Nk’inshuro umubyeyi agaburira umwana muto n’ibyo amugaburira ngo akure neza,benshi ntitwari tubizi. Twabasigaga aho tukajya gushakisha, wanataha ntugire uwo ubaza uko yiriwe kuko ntawe wabaga wamusigiye, ariko ubu turabajyana mu ngo mbonezamikurire,bakabitaho tukajya mu mirimo yacu dutekanye.’’

Umuyobozi w’akarere ka Rusizi wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage Mukakalisa Francine ashimira AEE uruhare rwayo mu burere buboneye muri aka karere
Umuyobozi w’akarere ka Rusizi wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, Mukakalisa Francine, yashimiye byimazeyo AEE muri uyu mushinga wa ‘Natwe project’ ababyeyi bangana batya wahaye aya masomo y’ingirakamo mu burere buboneye, anashimira ababyeyi bayitabiriye, abasaba kuzana impinduka zigaragara muri ubwo burere,bakaba urugero rwiza abandi bareberaho.
Ati’’ Gahunda y’uburere buboneye igamije kugira ngo tugire umwana mwiza,ukuze mu gihagararo,mu bwenge,ufite ikinyabupfura n’indangagaciro na kirazira by’umuco nyarwanda. Dushimira abafatanyabikorwa nka AEE n’abandi bagendana natwe muri iyo gahunda.’’
Yakomeje ati’’ Imikurire y’umwana ntiyizana. Dufite icyo tuba tugomba kuyikoraho nk’ababyeyi bombi,tugafatanya umwana akitabwaho muri byose kuva agisamwa,harimo no kugana muganga ngo arebe imikurire ye.’’

Abayobozi banyuranye bifatanya n’abaturage mu guha impamyabumenyi abarangije amasomo 24 yari ateganijwe
Yasabye abagabo bafite abagore batwite kurushaho kubitaho,babarinda ihohoterwa iryo ari ryo ryose, babafasha kwita kuri izo nda ngo umwana azavuke ameze neza, anasaba buri mubyeyi kutavutsa umwana amahirwe yo kugana ingo mbonezamikurire.
Ati Ntihakagire umubyeyi uvutsa umwana amahirwe yo kugana ingo mbonezamikurire. Mubajyaneyo babiteho,babahe indyo yuzuye,umutekano,ikinyabupfura,banakangure ubwonko bwabo kuko umwana aba yitegura kuzagana amashuri abanza.’’

Umukozi wa AEE Rwanda ukorera umushinga ufasha mu kubaka amashuri y’amarerero no kwigisha ababyeyi uburere buboneye, Munyamasugi Damascène asaba ababyeyi kubyaza umusaruro ufatika aya mahirwe igihugu kibaha
Uyu mushinga urateganya kugera mu kwezi kwa 2 umwaka utaha umaze kwigisha ababyeyi 3600,abagabo n’abagore babo. Uretse uyu,AEE muri aka karere ihafite n’undi witwa’Turakura’ ukora nk’ibi mu mirenge ya Mururu,Giheke na Nkanka,byose bigamije kugira umwana witaweho,ufite uburere bwiza.
Umukozi wa AEE Rwanda ukorera umushinga ufasha mu kubaka amashuri y’amarerero no kwigisha ababyeyi uburere buboneye, Munyamisugi Damascène,asaba babyeyi kubyaza umusaruro aya mahirwe igihugu kibahaye, bakarera abana neza batabahohotera, abigishijwe bakageza ku bandi ibyo bize, ngo umwana arusheho kwitabwaho.
@Rebero.rw
