Mu rwego rwo gufasha abaturage baturiye Pariki y’Ibirunga kwirinda no gukumira indwara zandurira hagati y’abantu n’inyamaswa, Ikigo Gishinzwe Ubuzima mu Rwanda (RBC), ku bufatanye n’abafatanyabikorwa bakora mu rwego rw’ubuzima bukomatanyije, bari gukangurira abaturage kugira uruhare mu kurandura indwara y’ibisazi by’imbwa no kubana neza n’urusobe rw’ibinyabuzima.
Ibisazi by’imbwa ni imwe mu ndwara zishobora kwandurira ku bantu binyuze cyane cyane mu kurumwa cyangwa gukomeretswa n’inyamaswa yanduye. Kubikumira bisaba ko abafite imbwa bazitaho, bakazikingiza kandi bakazigenzura kugira ngo zitagira uruhare mu gukwirakwiza iyi ndwara.

Muri ubu bukangurambaga, abaturage baturiye Pariki y’Ibirunga barasabwa gusobanukirwa ko kurinda ubuzima bw’abantu, inyamaswa n’ibidukikije ari inshingano ihuriweho, ari na byo bigize igitekerezo cy’Ubuzima Bukomatanyije (One Health).
Ibyo abatunze imbwa basabwa
Mu rwego rwo gukumira ibisazi by’imbwa, abaturage batunze imbwa barasabwa:
- Kuzikingiza ibisazi buri mwaka kandi bakabika ibimenyetso by’uko zakingiwe;
- Kuzigaburira no kuzitaho neza, kugira ngo zitajya gushaka ibyo zirya ahandi;
- Kuzigenzura no kutazireka zikidegembya, cyane cyane ahantu hashobora gushyira mu kaga abantu, amatungo cyangwa inyamaswa zo mu gasozi;
- Kumenyesha inzego zibishinzwe igihe imbwa igaragaje imyitwarire idasanzwe cyangwa iketseho ibisazi;
- Kwirinda kwegera cyangwa gukorakora imbwa itazwi, cyane cyane iyo igaragaza imyitwarire idasanzwe;
- Kujya kwa muganga cyangwa ku kigo nderabuzima vuba igihe umuntu arumwe cyangwa akomeretswe n’inyamaswa ikekwa kuba yaranduye ibisazi.

Abaturage kandi basabwa kwirinda kwica cyangwa guhisha inyamaswa ikekwa kuba ifite ibisazi, ahubwo bagatanga amakuru ku nzego z’ubuzima cyangwa izishinzwe amatungo kugira ngo hafatwe ingamba zikwiye.
Ubuzima bw’abantu n’inyamaswa burahuzwa
Uburyo bw’Ubuzima Bukomatanyije bushingiye ku gusigasira ubuzima bw’abantu, inyamaswa n’ibidukikije, kuko ibibazo bigira ingaruka kuri kimwe muri ibyo bice bishobora no kugira ingaruka ku bindi.
Ku baturage baturiye Pariki y’Ibirunga, kubahiriza amabwiriza ajyanye no gutunga amatungo no gukorana n’inzego z’ubuzima n’izishinzwe kubungabunga ibidukikije ni ingenzi mu gukumira indwara no kubana neza n’urusobe rw’ibinyabuzima.
Uruhare rwa buri muturage, cyane cyane mu gukingiza imbwa, kuzirera neza no gutanga amakuru ku nyamaswa zigaragaza imyitwarire idasanzwe, rushobora gufasha gukumira ibisazi by’imbwa no kurinda ubuzima bw’abantu n’inyamaswa.
@Rebero.rw
