Abayobozi baturutse mu Butaliyani, mu Budage, mu Bwongereza, mu Buyapani, muri Kanada, muri Ukraine bari mu bitabiriye inama y'akazi n'abayobozi ba G7 na muri Ukraine.
Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yitabiriye inama y’ibihugu birindwi bikize ku Isi (G7), aho abayobozi b’ibi bihugu baganiriye ku bibazo bikomeye by’umutekano n’ubukungu byugarije isi muri iki gihe.
Muri iyi nama, kimwe mu bibazo byaganiriweho cyane ni intambara ikomeje guhuza u Burusiya na Ukraine. Abayobozi ba G7 bagaragaje ko bakomeje gushyigikira Ukraine, banaganira ku buryo bwo kongera igitutu kuri u Burusiya kugira ngo hashakwe umuti urambye w’amahoro.
Trump yavuze ko hakenewe imbaraga za dipolomasi kugira ngo intambara yo muri Ukraine ihagarare, ashimangira ko ibiganiro hagati y’impande zombi ari byo bishobora gutanga umusaruro urambye kurusha gukomeza intambara.

Ikindi kibazo cyaganiriweho ni umwuka mubi umaze igihe hagati ya Isiraheli na Iran. Trump yagaragaje ko ashyigikiye ibiganiro bishobora kuvamo amasezerano yo guhagarika imirwano no kugabanya umwuka mubi hagati y’ibihugu byombi.
Yavuze ko amahoro yo mu Burasirazuba bwo Hagati ari ingenzi ku mutekano w’isi yose, anashimangira ko Amerika izakomeza gukorana n’abafatanyabikorwa bayo mu gushaka ibisubizo bya dipolomasi.
Abayobozi bitabiriye inama ya G7 bagaragaje impungenge ziterwa n’ingaruka z’izi ntambara ku bukungu bw’isi, zirimo izamuka ry’ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli, ihungabana ry’uruhererekane rw’ubucuruzi ndetse n’ingaruka ku mutekano w’ibiribwa.
Inama ya G7 yakomeje kugaragaza ko ubufatanye mpuzamahanga bukenewe mu gukemura amakimbirane ari hirya no hino ku isi, no gushyigikira inzira z’ibiganiro n’ubwumvikane mu rwego rwo kubungabunga amahoro n’umutekano.

Trump yashimangiye ko gufungura no gukomeza gukora neza k’Umuhora wa Hormuz ari ingenzi ku bukungu bw’isi, kuko ari umwe mu mihora ikomeye inyurwamo ibikomoka kuri peteroli na gaze byoherezwa ku masoko mpuzamahanga. Yagaragaje ko ihungabana ry’uyu muhora cyangwa kuwufunga byatuma ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli bizamuka cyane, bikagira ingaruka ku bukungu bw’ibihugu byinshi.
Yanavuze ko hakenewe ingamba zo kugabanya ibiciro by’ibikomoka ku mavuta, kuko izamuka ryabyo rikomeje kugira ingaruka ku baturage no ku bucuruzi hirya no hino ku isi. Yongeyeho ko ituze mu Burasirazuba bwo Hagati, cyane cyane hagati ya Isiraheli na Iran, ryafasha mu gutuma isoko ry’ingufu rihagarara neza no kugabanya ihindagurika ry’ibiciro bya peteroli.
Abayobozi ba G7 na bo bagaragaje ko umutekano w’ubwikorezi bwo mu nyanja, by’umwihariko mu Muhora wa Hormuz, ari ingenzi mu kurinda urujya n’uruza rw’ibikomoka kuri peteroli no gukomeza gutuma ubukungu bw’isi bukora neza. Ibi byafasha no kugabanya ibiciro by’ingufu bikomeje kuzamuka kubera amakimbirane ari mu bice bimwe by’isi.
Leta Zunze Ubumwe za Amerika zikomeje gusaba Isiraheli kwirinda ibikorwa bya gisirikare bishobora kurushaho kuzamura umwuka mubi mu karere, harimo n’ibitero byakomeza kugabwa i Beyirute muri Libani. Amerika ivuga ko gukomeza ibi bitero bishobora kubangamira ibiganiro biri gukorwa hagamijwe kugera ku masezerano yo guhagarika imirwano no kugabanya amakimbirane ari mu Burasirazuba bwo Hagati.
Abayobozi ba Amerika bagaragaza ko igihe ibiganiro bya dipolomasi bikomeje, ari ngombwa ko impande zose zifata ingamba zo kugabanya ubushyamirane aho kubwongera. Bemeza ko ibikorwa bya gisirikare bishya bishobora gutuma icyizere hagati y’abari mu biganiro kigabanuka, bityo bikagorana kugera ku masezerano arambye.
Ibi biri mu gihe amahanga akomeje guhamagarira impande zose zirebwa n’aya makimbirane gushyira imbere inzira y’ibiganiro, hagamijwe kugera ku mahoro arambye no kurinda ko intambara yakwira mu bindi bice by’akarere.
@Rebero.rw
