Abaherwe ba Afurika babonye ubutunzi bwiyongeraho 21%, butuma umutungo wabo wose ugera kuri tiriyari 16.38 za Ksh mu gihe ubukungu bukomeje kwiyongera.
Umuherwe ukomeye Aliko Dangote yazamuye umutungo we cyane binyuze mu kwiyongera kw’imigabane ya sima na gahunda zikomeye zo kwagura uruganda rutunganya peteroli.
Izamuka rikomeye ririmo inyungu nini ya Abdulsamad Rabiu ku kigero cya 120%, ahanini bitewe n’imigabane ikomeye y’isosiyete ye ya sima.
Abaherwe bakomeye muri Afurika barimo kuzamuka mu bukungu, aho abaherwe 23 bo ku mugabane w’Afurika bafite agaciro ka tiriyari 16.38 izamuka rikomeye rya 21% ugereranije n’umwaka ushize, bongeraho tiriyari 2.63 ku mutungo wabo.
Amasoko akomeye y’imigabane, ifaranga rihamye, n’imikorere itangaje mu nzego z’ingenzi nko mu nganda, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, n’ubucuruzi byateye imbere muri iri zamuka.
Nk’uko Forbes ibivuga, abenshi mu bari ku rutonde rw’abaherwe ba madolari bafite imyaka 60, kandi nta bagore bagira.
Afurika y’Epfo ifite abaherwe benshi, aho ifite barindwi, ikurikirwa na Misiri ifite 5, Nigeria ifite 4, na Maroc ifite 3. Umutungo ugaragara ku ya 1 Werurwe 2026, nk’uko Forbes ibivuga.
Ni bande baherwe 7 ba mbere muri Afurika mu 2026?
Itsinda ry’abaherwe ni Aliko Dangote, ikigo cy’inganda cyo muri Nijeriya gifite umutungo ungana na tiriyari 3.685.
Umuherwe w’ubucuruzi butandukanye n’isima wongereye miliyari 594 muri uyu mwaka, bitewe n’izamuka ry’imigabane ya Dangote Cement ku kigero cya hafi 69% ndetse n’inyungu yikubye kabiri mu 2025.
Umushinga ukomeye wa Dangote wo gutunganya peteroli uri kwiyongera cyane bitewe n’amasezerano aherutse gutangwa ya miliyari 51.72 y’Abashinwa yo kongera ubushobozi bw’imashini mu 2029, kandi hari gahunda yo kuzishyira ku rutonde ku mugaragaro.
Ku mwanya wa kabiri hari umwami w’ibicuruzwa by’agaciro byo muri Afurika y’Epfo Johann Rupert n’umuryango we, bifite agaciro ka tiriyari 2.082.
Ubwami bwe mu by’imideli ihenze no mu bucuruzi bukomeje gutera imbere bitewe n’abaguzi ku isi.
Uwazamutse cyane akagera ku mwanya wa gatatu ni rwiyemezamirimo wo muri Nijeriya witwa Abdulsamad Rabiu, ubu ufite agaciro ka tiriyari 1.448 nyuma y’inyongera nini ya 120%, cyangwa miliyari 788, intambwe ikomeye ku rutonde.
Imigabane ye ya BUA Cement yazamutseho 135%, irenga izamuka rikomeye rya 81% ry’Isoko ry’Imari rya Nigeria, bitewe n’inyungu zikomeye n’impinduka za politiki zishishikariza ishoramari ryinshi.
Nicky Oppenheimer, wazunguye diyama muri Afurika y’Epfo n’umuryango we, afite umwanya wa kane kuri tiriyari 1.371, akuramo ibyuma n’umutungo w’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro.
Umuherwe wo muri Misiri Nassef Sawiris aza ku mwanya wa gatanu afite tiriyari 1.241 mu bwubatsi, ubwubatsi, n’imigabane itandukanye, harimo n’ishoramari rya siporo nka Aston Villa FC n’umwanya ukomeye muri Adidas.
Umucuruzi w’itumanaho n’ibikomoka kuri peteroli wo muri Nijeriya witwa Mike Adenuga aza ku mwanya wa gatandatu afite miliyari 840. Afite imbaraga mu migabane ye itandukanye.
Uyoboye itumanaho rya Misiri, Naguib Sawiris, aza ku mwanya wa karindwi wa mbere, afite miliyari 724.
@Rebero.rw
About The Author
