Imyigaragambyo yo kwamagana ubutinganyi i Dakar, muri Senegali, ku wa gatanu, muri Werurwe 2026.
Perezida wa Senegali Bassirou Diomaye Faye yashyize umukono ku itegeko rigenga gukuba kabiri igihano ntarengwa ku baryamana bahuje igitsina, bituma bahanishwa igifungo cy’imyaka 10 mu gihe habayeho ihohoterwa ry’umuryango w’abaryamana bahuje igitsina muri icyo gihugu.
Iri tegeko, ryashyizweho umukono kuwa mbere rigasohoka mu kinyamakuru cyasohotse kuwa kabiri, ryemejwe n’amajwi menshi mu Nteko Ishinga Amategeko, rinakubiyemo ibihano by’ibyaha ku bahamwe n’icyaha cyo guteza imbere cyangwa gutera inkunga umubano w’abaryamana bahuje igitsina.
Umuyobozi w’uburenganzira bwa Loni, Volker Turk, yavuze ko iri tegeko riteye impungenge cyane nyuma yo kwemezwa mu Nteko Ishinga Amategeko, avuga ko rinyuranyije n’uburenganzira bwa muntu busesuye.
Iri tegeko rihana ibikorwa binyuranyije n’ibidukikije, ijambo rikoreshwa mu gusobanura imibanire y’abaryamana bahuje igitsina, igifungo cy’imyaka itanu kugeza ku icumi, ugereranije n’umwaka umwe kugeza kuri itanu mbere yaho. Rinateganya kandi igifungo cy’imyaka itatu kugeza kuri irindwi ku bahamwe n’icyaha cyo guteza imbere cyangwa gutera inkunga umubano w’abaryamana bahuje igitsina.
Nk’uko byatangajwe n’itangazamakuru, abagabo benshi batawe muri yombi hakurikijwe amategeko arwanya LGBTQ kuva muri Gashyantare, ubwo polisi yafungaga abagabo 12, barimo ibyamamare bibiri byo muri ako gace, ibi bikaba byaratangiye uruhererekane rw’ifungwa. Gufatwa akenshi byashingiye ku birego no gusakwa kuri telefoni, bivugwa hafi buri munsi, amazina y’abafunzwe ashyirwa ahagaragara.
Itegeko rishya kandi rihana umuntu wese ushinja undi gukora ibyaha byo guhuza igitsina nta gihamya. Nyuma y’impaka z’amasaha menshi, abadepite bemeje umushinga w’itegeko ku majwi 135 ashyigikira, nta na kimwe cyanzwe, ndetse n’abatatu bareka gukora ku ya 11 Werurwe.
Muri iryo tegeko, igihano ntarengwa kizatangwa niba igikorwa cyarakozwe n’umwana utarageza ku myaka y’ubukure. Ibihano bizaba birimo n’amande kuva kuri miliyoni ebyiri kugeza kuri miliyoni 10 z’amafranga ya CFA ($3,500 kugeza 17,600 $), ugereranyije n’amafranga ya CFA miliyoni 100,000 kugeza kuri miliyoni 1.5 mbere yaho.
Umuryango uharanira uburenganzira bwa LGBTQ ILGA World wari wasabye Faye kudasinya umushinga w’itegeko, umusaba kubahiriza ubwisanzure bw’umuntu ku giti cye n’umuntu. Mu myaka ya vuba aha, ibibazo bya LGBTQ byateje impaka muri Senegali, aho ubuvugizi bw’uburenganzira bw’abaryamana bahuje ibitsina bukunze kwamaganwa nk’igikoresho gikoreshwa n’abazungu mu gushyiraho indangagaciro z’amahanga. Amashyirahamwe y’amadini yo muri icyo gihugu cya Afurika y’iburengerazuba gituwe n’abayisilamu benshi yakoze imyigaragambyo yo gusaba ibihano bikomeye.
Ousmane Sonko, mbere yuko aba Minisitiri w’Intebe ukomeye wa Senegali mu 2024, yari yasezeranyije ko imibonano mpuzabitsina hagati y’abahuje igitsina izagira uruhare mu byaha, bityo iki cyaha kikavanwa mu cyiciro cy’ihohoterwa rishingiye ku gitsina ubu. Ariko, itegeko rishya, Sonko ubwe yagejeje ku Nteko Ishinga Amategeko, rigumana ikosa nk’iryo.
@Rebero.rw
About The Author
