Urupfu rw’abantu batanu, ubuhumyi bwa bane ndetse n’undi umwe uri kuvurirwa mu Bitaro bya Gahini mu Karere ka Kayonza nyuma yo kunywa inzoga z’inkorano bikekwa ko zakozwe hifashishijwe Ethanol, rwongeye kuzamura impaka ku kibazo cy’inzoga zitemewe zikomeje gushyira ubuzima bw’abaturage mu kaga.
Mu gihe iperereza ku byabaye rikomeje, bamwe mu baturage bavuga ko izamuka ry’ibiciro by’inzoga zisanzwe nka Mützig na Primus rishobora kuba riri mu bituma abantu bamwe bahindukirira inzoga z’inkorano zigurwa amafaranga make.
Ubushobozi buke n’ibiciro biri hejuru
Mu myaka ishize, ibiciro by’ibicuruzwa bitandukanye byagiye bizamuka, harimo n’ibinyobwa bisembuye. Ku bantu bafite ubushobozi buke, kunywa inzoga zisanzwe buri munsi cyangwa buri cyumweru byabaye ikintu kigoye.

Ibi bituma bamwe bashaka inzoga zidahenze, akenshi bakazisanga ku bacuruzi batemewe cyangwa mu tubari duto dukorera mu bwihisho.
Umwe mu batuye mu Karere ka Kayonza utashatse ko amazinaye atangazwa agira ati: “Hari igihe umuntu ashaka kunywa ariko amafaranga afite akaba make. Iyo abonye ahantu bagurisha ikirahure ku giciro kiri hasi cyane, bamwe ntibabanza kwibaza uko yakozwe.”
Ethanol (ethyl alcohol) ikoreshwa nabi ishobora guteza urupfu
Abahanga mu by’ubuzima bavuga ko Ethanol yagenewe inganda cyangwa ikoreshwa mu buryo butemewe mu gukora inzoga ishobora kugira ingaruka zikomeye ku buzima. Iyo ivanze nabi cyangwa ikaba irimo ibindi binyabutabire byangiza, ishobora gutera ubuhumyi, kwangiza impyiko n’umwijima ndetse ikanahitana ubuzima.

Ibimenyetso bikunze kugaragara ku bayinyoye birimo kuruka, guhumeka nabi, kubabara umutwe bikabije, kutabona neza ndetse no guta ubwenge.
Inzoga z’inkorano: Igiciro gito, ibyago byinshi
Nubwo inzoga z’inkorano ziba zihendutse, zishobora kuba zifite ibyago bikomeye. Hari aho zikorwa hifashishijwe ibinyabutabire bidakwiye kunyobwa cyangwa zikavangwa mu buryo budakurikije amahame y’isuku n’ubuziranenge n’umutekano.
Abaganga bavuga ko kunywa inzoga zirimo uburozi cyangwa izikozwe nabi bishobora gutera ubuhumyi, kwangirika kw’impyiko, ibibazo byo mu bwonko ndetse n’urupfu.

Ibyabereye i Gatsibo ni urugero rw’ingaruka zikomeye zishobora guterwa no kunywa ibinyobwa bidafite ubuziranenge.
Ese ikibazo ni ibiciro gusa?
Nubwo abaturage bamwe bagaragaza ibiciro nk’impamvu, abasesenguzi bavuga ko ikibazo kidashobora gusobanurwa n’ibiciro byonyine.
Hari n’ibindi bintu birimo:
- Ubumenyi buke ku ngaruka z’inzoga z’inkorano;
- Kubura igenzura rihagije ku zikorerwa mu bwihisho;
- Abacuruzi bashyira inyungu imbere y’ubuzima bw’abaturage;
- Imibereho y’ubukene ituma abantu bahitamo ikintu cyose gihendutse.
Inzego zifite uruhe ruhare?
Abaturage basaba ko hakazwa ibikorwa byo gufata abakora n’abacuruza inzoga z’inkorano, ndetse hakongerwa ubukangurambaga bwo kwigisha abaturage ingaruka zazo.
Abahanga mu bukungu bo bavuga ko gukemura ikibazo bisaba kureba impamvu zituma abantu bahitamo izi nzoga no gushaka uburyo bwo kuzirandura burundu ku isoko.

Nta bimenyetso bihagije byerekana ko izamuka ry’ibiciro by’inzoga zisanzwe ari ryo ryonyine rituma inzoga z’inkorano ziyongera ku isoko. Icyakora, ibiciro biri hejuru bishobora kuba kimwe mu bituma bamwe mu baturage bashaka inzoga zihendutse, bityo bakisanga baguye mu mutego w’inzoga z’inkorano zishobora kubaviramo uburwayi, ubuhumyi cyangwa urupfu.
Ibyabaye i Kayonza ni isomo rikomeye rigaragaza ko kurengera ubuzima bw’abaturage bisaba ubufatanye bw’inzego za Leta, abacuruzi n’abaturage ubwabo kugira ngo inzoga z’uburozi zitongera guhitana ubuzima bw’abanyarwanda.
@Rebero.rw
