Ku wa gatatu, tariki ya 21 Gicurasi 2025, Perezida Donald Trump yahuye na Perezida wa Afurika y'Epfo Cyril Ramaphosa mu biro bya Oval.
Ku wa gatatu, Abanyafurika yepfo bagaragaje ko batengushye kandi bahangayitse nyuma y’inama itoroshye hagati ya Perezida w’Amerika Donald Trump na Perezida wa Afurika yepfo Cyril Ramaphosa i Washington D.C., aho Trump yahuye na Ramaphosa ibirego bidafite ishingiro ku bijyanye no kwibasira gahunda y’abahinzi b’abazungu muri Afurika yepfo.
Iyi nama, yabanje kubonwa ko ari amahirwe kuri Ramaphosa yo gushimangira umubano w’ububanyi n’amahanga no gukuraho imyumvire itari yo, yahise ihinduka guhangana. Trump yongeye kubyutsa inkuru zitavugwaho rumwe kandi zivugwa cyane zerekana ko Afurika y’Epfo ari igihugu kidafite amategeko kandi gishingiye ku moko, ashinja guverinoma kuba yarashoboje ihohoterwa rikorerwa abahinzi b’abazungu.
Indorerezi zivuga ko intumwa za Afurika y’Epfo zitari ziteguye bihagije ku buryo budasanzwe bwa Trump ndetse no kurwanya diplomasi. Impuguke mu mibanire mpuzamahanga Dr. Westen Shilaho Kwatemba yavuze ko guhura ari amakosa kuri Ramaphosa.
Kwatemba yagize ati: “Ntabwo byagenze nk’uko Perezida Ramaphosa yari abiteganya. Trump yari amwiteguye neza kandi yiruka avuga ko Afurika y’Epfo ari umuryango w’abanyarugomo… ibintu biteye ubwoba bibera aho. Perezida ntiyigeze agaruka ku bijyanye n’iyo myumvire. Ntabwo bashoboye gukuraho iyo myumvire Ndatekereza ko bafunzwe.”
Undi musesenguzi, Dr. Zimkhitha Manana, na we yagarutse kuri iki gitekerezo, avuga ko ikipe ya Afurika y’Epfo idasoma nabi imiterere y’inama. Ati: “Iyi si yo ntambwe gakondo ya dipolomasi bamenyereye-ni ubwoko bushya bwa diplomasi. Ni imyiyerekano ya Trump, kandi bari bakwiye kubyitegura.”
N’ubwo nta bimenyetso bifatika bishyigikira ibyo Trump avuga, ibirego byakomeje guhungabanya umubano hagati y’ibihugu byombi. Abayobozi n’inzobere bo muri Afurika yepfo bashimangira ko nubwo ubugizi bwa nabi bukomeje kuba ikibazo cy’ingutu, abahinzi b’amoko yose barahohotewe, kandi nta kimenyetso cyerekana ko ubukangurambaga bushingiye ku moko bwibasiye Abanyafurika yepfo.
Mu mihanda ya Johannesburg, abantu barabyakiriye neza. Dumisani Mnisi, umunyeshuri waho, yabajije uruzinduko rwa Ramaphosa muri Amerika urebye uko umubano w’Amerika na Afurika uhagaze ubu.
Mnisi yagize ati: “Mvugishije ukuri, sinumva impamvu Ramaphosa ari muri Amerika mu gihe Trump yasobanuye neza uko yumva Afurika y’Epfo. Yasabye kandi ko uru ruzinduko rushobora kuba rwaratewe n’inyungu bwite, akerekana ko hakekwa Elon Musk ndetse n’imishyikirano ishobora kuba ihari muri Starlink muri Afurika yepfo. Ntekereza ko ibyo ari ikibazo cyane.”
Perezida Ramaphosa yari afite intego yo gukoresha iyo nama kugira ngo akosore imyumvire itari yo kandi asane umubano w’ububanyi n’amahanga, ariko ibyavuyemo byatumye Abanyafurika yepfo benshi batenguha. Kubera ko umubano w’ibihugu byombi uri ku rwego rwo hasi kuva mu gihe cya apartheid, indorerezi za politiki zivuga ko imikoranire iri imbere hagati y’ibihugu byombi izakenera gutegura ingamba zifatika – ndetse n’ubutumwa bwumvikana buturuka muri Afurika yepfo.
@Rebero.rw
About The Author
