Maria Corina Machado yahawe igihembo cyitiriwe Nobel
Maria Corina Machado yahawe igihembo cy’amahoro cyitiriwe Nobel kubera ibikorwa yakoze mu kwimakaza amahoro muri Amerika y’Epfo mu gihe demokarasi ibangamiwe. Ku wa gatanu, injeniyeri w’inganda w’imyaka 58 yatangaje ko yatsinze mu itangazo ryashyizwe ahagaragara na komite ishinzwe Nobel ya Noruveje i Oslo ku wa gatanu.
Komite ya Nobel yo muri Noruveje yagize ati: “Umuyobozi w’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Venezuela yahawe igihembo kubera ibikorwa bye bidacogora biteza imbere uburenganzira bwa demokarasi ku baturage ba Venezuela ndetse n’urugamba rwe rwo kugera ku nzira iboneye kandi y’amahoro iva mu butegetsi bw’igitugu ijya muri demokarasi. “
Kuri ubu umunyapolitike arihisha kubera iterabwoba rikomeye ku buzima bwe.
Mu gihe umuryango we wahunze igihugu nyuma y’iterabwoba, Madamu Machado yahisemo kuguma mu buhungiro muri Venezuwela, iyi ngingo Komite ikaba yarabivuze.
Umuyobozi w’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Venezuwela, Maria Corina Machado, yagejeje ijambo ku bashyigikiye mu myigaragambyo yamaganye perezida Nicolas Maduro i Caracas, muri Venezuwela, ku ya 9 Mutarama 2025, umunsi umwe mbere y’irahira rye rya manda ya gatatu
Yakomeje igira iti: “Iyo abategetsi bafashe ubutegetsi, ni ngombwa kumenya ubutwari bwo guharanira ubwisanzure bahagurukira kurwanya.”
Muri Mutarama uyu mwaka, Madamu Machado “yarafashwe cyane” mu gihe cy’amasasu ubwo yavaga mu myigaragambyo mu burasirazuba bwa Caracas. Yarafunzwe nyuma yo kwigaragaza bwa mbere mu mezi.
Yakomeje igira iti: “Iyo abategetsi bafashe ubutegetsi, ni ngombwa kumenya ubutwari bwo guharanira ubwisanzure bahagurukira kurwanya.“
Muri Mutarama uyu mwaka, Madamu Machado yarafashwe cyane mu gihe cy’amasasu ubwo yavaga mu myigaragambyo mu burasirazuba bwa Caracas. Yarafunzwe nyuma yo kwigaragaza bwa mbere mu mezi.
Yavukiye i Caracas mu 1967, nyina w’abana batatu yashyizeho umusingi w’abana b’imfubyi baba mu mihanda y’umujyi we witwa Fundación Atenea. Nyuma yaje guhatirwa kuva ku mirimo ye igihe yashingaga Súmate, ibyo bikaba byaranze kwinjira muri politiki.
Madamu Machado yakomeje ashinga ishyaka rya politiki ryigenga Vente Venezuela, ari naho yabaye Umuhuzabikorwa w’igihugu. Kuva mu 2011 kugeza 2014, yabaye umwe mu bagize Inteko ishinga amategeko ya Venezuela.
Aya makuru araza gutenguha Perezida Donald Trump. Umuyobozi w’Abanyamerika yagize uruhare mu guharanira amahoro ijisho rimwe ku ishimwe kuva yagaruka ku butegetsi muri Mutarama uyu mwaka. Mu masaha 24, yagejeje ku ngingo nyinshi zerekeye Ukuri Imibereho avuga ko agomba gutsindira igihembo kubera amasezerano y’amahoro hagati ya Hamas na Isiraheli muri Gaza.
Kuva yagaruka ku butegetsi, yavuze ko yahagaritse intambara ndwi zirimo n’Uburusiya bwateye Ukraine, bikomeje.
Trump ashishikajwe no kumenyekana kubikorwa bye byo guhagarika intambara Amerika yagiye igira ku isi yose.
Yatangaje gahunda ye y’ingingo 20 kuri Gaza ari kumwe na Minisitiri w’intebe wa Isiraheli Benjamin Netanyahu, yatangaje ko iyi nyandiko izarangiza “imyaka ibihumbi” y’amakimbirane kandi ko ari “umunsi ukomeye, ukomeye, umunsi mwiza”, kandi “ushobora kuba ari umwe mu minsi ikomeye yabayeho mu mico”.
Yakomeje avuga ko yababajwe cyane n’uko abo bafatanije kwanga gufatanya, akubita Perezida w’Uburusiya Vladimir Putin nk ‘“ingwe y’impapuro” avuga ko Netanyahu yari “f ** king me” kandi ko ari “mubi” kubera ibitero byibasiye Qatar ndetse bikadindiza no guhagarika imirwano.
Icyakora, yagize abamushyigikiye ku isi yose harimo ihuriro ry’Abagwate n’imiryango yabuze bavuga ko Perezida agomba gutsinda kubera ko yabazaniye umucyo mu bihe byacu byumwijima.
Pakisitani kandi yashyizeho Bwana Trump kubera uruhare yagize mu gukuraho amakimbirane Pakisitani n’Ubuhinde mu ntangiriro z’uyu mwaka.
Imbaraga ze zashimiwe nk ‘“amateka” na bamwe mu batanze ibitekerezo nta muyobozi wigeze utangiza gahunda y’ibiganiro bya Isiraheli na Palesitine ku rugero nk’urwo kandi ashyiraho ihuriro rikomeye ry’ibihugu kugira ngo riyigereho.
Trump yabanje kuvuga ku gihembo ati: “Nari nkwiye kubibona inshuro enye cyangwa eshanu.”
Madamu Machado yabanje gushimira Bwana Trump kuba yaribasiye abayobozi b’ibiyobyabwenge.
Yanditse ati: “Twebwe abanya Venezuela turashimira byimazeyo Perezida Trump ku bw’igikorwa gikomeye yafashe n’ubutwari mu gusenya ikigo cy’abagizi ba nabi cyafashe igihugu cyacu“. Umuyobozi wa Amerika kandi yagaragaje ko ashyigikiye umurimo wa Mme Machado.
Adriana, umunyeshuri warangije ubucuruzi muri Venezuwela uba i Londres, yagize ati: “Ntekereza ko bitangaje, ni umugore udasanzwe.”
Ati: “Yahoraga agamije ingamba z’amahoro. Yahoraga asaba ko habaho amahoro. Yiyamamarije amatora noneho guverinoma ituma atemerwa kubera impamvu z’ubucucu. Yateguye abatangabuhamya kugira ngo abone gihamya y’amajwi mu bihumbi ibihumbi hirya no hino mu gihugu kandi ni ko yari azi ko Edmundo Gonzalez yatsinze amatora.”
Ibyavuye mu matora y’umukuru w’igihugu ya 2024 yo muri Venezuwela ntivugwaho rumwe kandi byateje ikibazo cya politiki mu gihugu.
Muri Werurwe 2025, Komite ya Nobel yatangaje ko abakandida 338 batoranijwe mu gihembo cy’amahoro cyitiriwe Nobel mu 2025, muri bo 244 ni abantu ku giti cyabo naho 94 ni imiryango.
@Rebero.rw
About The Author
