Tanzaniya: Uruzinduko rw'amateka rwa Perezida mu Burusiya hagati y'amakimbirane n'ibihugu by'Iburengerazuba

Ku nshuro ya mbere mu myaka irenga mirongo itanu, umukuru w’igihugu cya Tanzaniya arimo gusura Uburusiya ku mugaragaro. Perezida Samia Suluhu Hassan yitezwe i Moscou kuva ku ya 3 kugeza ku ya 5 Kamena 2026, mu rugendo rugamije gushimangira umubano w’ubukungu hagati y’ibihugu byombi.

Uruzinduko rwa nyuma rw’umuyobozi wa Tanzaniya rwatangiye mu 1969, ubwo Julius Nyerere yajyaga muri Leta Zunze Ubumwe z’Abasoviyeti. Ku mugaragaro, amasezerano menshi ashobora gusinywa mu nzego z’ingufu, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, ubuhinzi, ibikorwa remezo, n’ubwikorezi. Samia Suluhu Hassan azitabira Inama Mpuzamahanga y’Ubukungu ya St. Petersburg.

Ariko, uru ruzinduko ruje mu gihe cya politiki gikomeye cyane.

Uruzinduko rw’amateka hagati y’igitutu cy’ibihugu by’Iburengerazuba. Kuva mu matora yo mu Ukwakira 2025 n’imvururu zakurikiyeho, Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ibihugu byinshi by’i Burayi, n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi byarushijeho kunenga Dar es Salaam.

I Washington, abayobozi benshi batowe b’Abanyamerika baherutse gusaba ko habaho isuzuma rishya ry’imibanire hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Tanzaniya, ndetse no kubazwa byinshi ku ihohoterwa ry’uburenganzira bwa muntu ryatangajwe nyuma y’amatora.

Kuri Alex Vines, umuyobozi wa gahunda ya Afurika mu Nama y’Ububanyi n’Amahanga y’u Burayi (ECFR), iyi ngingo ni imwe mu mpamvu zifasha gusobanura igihe cy’urugendo. Ashimangira ko uru ruzinduko rwari rutezweho igihe kirekire. Ariko igihe cyarwo si ikintu cy’ingenzi. Umushakashatsi yizera ko kunenga kw’ibihugu by’iburengerazuba byatangajwe kuva mu Kwakira 2025 ari kimwe mu bintu bikikije uru ruzinduko, nubwo bidahagije kubisobanura ubwabyo.

Ariko, Alex Vines ntabona uru rugendo nk’ihungabana rikomeye mu busumbane bwa politiki y’akarere. Nk’uko abivuga, Washington ishobora kuba itahangayikishijwe cyane n’uru ruzinduko nk’Abanyaburayi. Yagize ati: “Leta Zunze Ubumwe za Amerika ubu ziri kwibanda cyane ku Bushinwa kuruta ku Burusiya.” Ku rundi ruhande, Brussels izaba ikurikiranira hafi amatangazo yose ashobora gutangirwa i Moscou. Imishinga myinshi ikomeye y’i Burayi iracyaganirwaho muri Tanzaniya, cyane cyane mu rwego rw’ingufu.

Uburusiya nabwo burimo gushaka gukomeza ubusugire bwabwo muri Afurika y’Iburasirazuba, ariko busanga buhanganye n’abandi bakinnyi benshi basanzwe bahari muri icyo gihugu: Ubushinwa, Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi, Leta zo mu Kigobe, Turukiya, na Misiri. Alex Vines agira ati: “Ni isoko rihanganye cyane.”

Umubano urambye hagati ya Moscou na Dar es Salaam

Kuri Thomas Kibwana, umushakashatsi wo muri Tanzaniya, uruzinduko rwa Samia Suluhu Hassan rugomba mbere na mbere gushyirwa mu mateka. Yagize ati: “Umubano wa dipolomasi hagati y’ibihugu byacu byombi si mushya.”

Ubwongereza bwari bumwe muri leta za mbere zemeye ubwigenge bwa Tanganyika. Igihugu cyabonye ubwigenge ku ya 9 Ukuboza 1961, maze gishyiraho umubano wa dipolomasi na Moscou nyuma y’iminsi itatu.

Samia Suluhu Hassan azitabira Inama Mpuzamahanga y’Ubukungu ya St. Petersburg

Nk’uko uyu mushakashatsi abivuga, aya mateka asangiwe akunze kwirengagizwa mu biganiro bigezweho. Yizera ko bamwe mu bareba kure basobanura uru ruzinduko binyuze mu makimbirane aherutse hagati y’abafatanyabikorwa bo mu Burengerazuba bw’isi, mu kaga ko kwirengagiza urwego rw’ubukungu rw’umubano w’Uburusiya na Tanzania. Uburusiya ubu bufite ishoramari rigera kuri miliyoni 400 z’amadolari muri Tanzaniya, rikwirakwijwe mu mishinga 44 bivugwa ko ryatanze imirimo hafi 3.000, nk’uko abisobanura.

Moscou igaragara cyane mu rwego rw’amabuye y’agaciro, hamwe n’imishinga myinshi ijyanye no gucukura litiyumu.

Guhindura urwego rw’imari aho kuba impinduka mu rwego rw’imari?

Thomas Kibwana arahakana igitekerezo cy’uko Tanzaniya ijya mu Burusiya. Asobanura agira ati: “Navuga cyane ku gutandukanya imibanire kuruta gutandukana n’ibihugu by’Iburengerazuba.” Nk’uko abivuga, iyi ngamba si iya Tanzaniya gusa. Hirya no hino ku mugabane, ibihugu byinshi bya Afurika birimo gushaka gutandukanya ubufatanye bwabyo mu bukungu na dipolomasi aho kwishyira hamwe n’umuryango umwe.

Umushakashatsi avuga ko Tanzaniya yakomeje umubano n’ibihugu bitandukanye by’ingufu, cyane cyane Uburusiya n’Ubushinwa, mu gihe ikomeza umuco wo kudahuza.

Kuri Alex Vines, ingaruka nyazo z’uruzinduko zizashingira ahanini ku masezerano azashyirwa mu bikorwa. Ingufu, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, ubuhinzi, ibikorwa remezo, n’ubwikorezi ni bimwe mu bice bishobora gutangazwa cyane. Iyi mpuguke kandi yizera ko ubufatanye bushoboka mu bijyanye n’ingabo cyangwa ingufu za kirimbuzi za gisivili buzakenera gukurikiranirwa hafi, nubwo izi ngingo zitagaragara ku murongo w’ibyigwa.

Uru ruzinduko ruzarangwa kandi no gutanga igihembo cy’icyubahiro kuri Samia Suluhu Hassan na kaminuza yo mu Burusiya. Nk’uko abateguye iki gihembo babivuga, iki gihembo kirashimira imbaraga ze za dipolomasi, politiki ye yo gukwirakwiza ubufatanye mpuzamahanga, ndetse n’uruhare rwe mu guha agaciro igihugu cya Tanzaniya mu rwego mpuzamahanga.

Iri tandukaniro ntiryabuze kwirengagizwa. Nubwo abafatanyabikorwa benshi bo mu Burengerazuba bw’isi bakomeje kwamagana urugomo rwakurikiye amatora yo mu Ukwakira 2025, gutangaza iki gihembo byamaze guteza impaka nyinshi ku mbuga nkoranyambaga.

@Rebero.rw